Tutaj jesteś Aktualności Życzenia noworoczne z historią w tle

Aktualności

29-12-2017

Życzenia noworoczne z historią w tle

Zdjęcie Artykułu

W 2018 roku przypada 100 rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości. Z okazji Nowego Roku warto przypomnieć jakie życzenia otrzymywali Polacy w 1918 roku i 1919. Z bibliotek cyfrowych wybraliśmy datowane na styczeń 1918 r., życzenia członka Rady Regencyjnej arcybiskupa Aleksandra Kakowskiego oraz życzenia przesłane żołnierzom 1 stycznia 1919 r. przez Józefa Piłsudskiego.

Zamek Królewski, 1 stycznia 1918

Mości Panowie! Po rozszarpaniu Polski, po ujęciu w niewolę narodu polskiego, nad kołyską wszystkim pokoleniom piastunki śpiewały pieśń wyzwolenia. Marzył o wyzwoleniu kmiotek w chacie wieśniaczej- i mieliśmy Bartoszów Głowackich i rzemieślnik, zgięty przy pracy nad warsztatem- i mieliśmy Kilińskich i szlachta we dworku i pan w pałacu i mieliśmy Kościuszków. Dla idei wyzwolenia umierały na polu chcwały, i w kazamatach cytadeli, i szły na Sybir szeregi bojowników o wolność i niepodległość (…) Wypełniły się czasy. Niebawem wybije godzina sprawiedliwości (…) Gdybym był prorokiem, wołałbym głosem wielkim: OCKNIJ SIĘ NARODZIE POLSKI . Niech gwiazda betlejemska w tym 1918 roku oświeca szlaki pochodu wyzwolenia Polski. Niech kapłan i wieszcz, uczony i artysta, wpatrzeni w szczęśliwą gwiazdę, bratani jedną ideą, pod jedną chorągwią na czele narodu, jednym duchem owiani, miłością ożywieni (…) Niech rolnik przekuje miecz na lemiesz (…) Niech rzemieślnik i robotnik idzie ochotnie do fabryki (…) Niech żołnierz polski uzbroi się w odwagę (…) Niech każdy w swoim zakresie , jak wszyscy w ojczyźnie, czyni co może, a całość dzięki opiece Boskiej sama się złoży. Oto życzenia, Mości Panowie, jakie Wam i całemu Narodowi składana progu 1918 roku. Streszczam je w jednym okrzyku: NIECH ŻYJE POLSKA.

Kurier Warszawski, nr 2, 2 stycznia 1918 r. s. 1

 

Belweder, 1 styczeń 1919

Żołnierze! Pierwszy raz spotykamy nowy rok w wolnej Polsce. Od stu kilkudziesięciu lat nie mieliśmy takiego nowego roku. W ciągu tego wieku nieraz ziemia nasza spłynęła krwią żołnie­rza w bohaterskich walkach o wolność, w walkach, które kończyły się klęską i zakuciem w coraz cięższe kajdany. Te­raz, gdy wolni spotykamy rok nowy, uchylamy przede wszystkiem czoła przed naszymi ojcami i dziadami, którzy, chociaż w walce ulegli przemocy, przekazali jednak swoim potom­ kom nieugięte dążenie do tego samego celu, co im w boju i twardej służbie żołnierskiej przyświecało. Żołnierze! Polska  nowa, Polska wolna zrodziła się z upadku najpotężniejszych

mocarstw, z rozbicia najsilniejszych armij. Były to mocar­stwa, były to armie naszych rozbiorców, naszych ciemiężycieli. Pozostał z tego upadku i rozbicia tak wielkiego, jakiego nie zna dotąd świat, chaos, który nas otacza zewsząd, który wdziera się i do nas i do dusz naszych. Wśród tego rozprzę­żenia wznosić musimy budowę siły zbrojnej Polski dla obro­ny Jej granic, dla zabezpieczenia nieograniczonej przez nikogo obcego swobody, urządzenia się we własnym już domu. Nieła­twe to zadanie, niełatwa to praca, a jednak dokonać jej musi­ my wbrew wszystkiemu na świecie, wbrew przede wszystkiem naszym nałogom i przyzwyczajeniom, wyniesionym z czasów niewoli, z czasów służby u obcych. Żołnierze! W tej pracy jesteśmy i powinniśmy się zachować jak w  boju, oddając dla niej wszystkie swe siły. Niech każdy żołnierz zacząwszy od najwyższego dowódcy, kończąc na najświeższym rekrucie, pamięta, że od jego sumienności i pracy, od jego wysiłków zależy, czy zabezpieczymy narodo­wi to, czego po nas żołnierzach naród cały spodziewać się ma prawo, niezależność i pełną swobodę, urządzenia się po swojemu w wolnej ojczyźnie. Żołnierze! W dzień nowego ro­ku życzę Wam wszystkim, byśmy się za rok mogli na prze­robioną pracę w spokojnej i zjednoczonej Polsce z dumą obejrzeć.

Józef Piłsudski [w:] Rozkaz Nr 29, 3 stycznia 1919, s. 1

Mimo, tego, że od wypowiedzenia powyższych życzeń przeminął wiek, to nic nie straciły one na swojej aktualności. Dziś na szczęście młodzi ludzie nie muszą walczyć zbrojnie w obronie Ojczyzny, ale obowiązkiem nas wszystkich jest wytężona praca, dla której winniśmy oddawać wszystkie siły i zdolności. Parafrazując powyższe słowa warto i dziś złożyć wszystkim następujące życzenia: wbrew przede wszystkiem naszym nałogom i przyzwyczajeniom, niech każdy w swoim zakresie , jak wszyscy w ojczyźnie, czyni co może...”

oprac. Wojciech Niedziółka

 

Powrót